بیحسی پا دلایل، ارتباط با ستون فقرات و راههای درمان
توسط دکتر سعید حیدرپور


علت بی حسی پا چیست؟
بی حسی پا یکی از علائمی است که میتواند زندگی روزمره را مختل کند و باعث نگرانی افراد شود. این مشکل ممکن است به شکل مورمور شدن، کاهش حس لمس، یا احساس سوزنسوزن شدن بروز پیدا کند. اگرچه گاهی بی حسی پا به دلیل نشستن طولانیمدت یا فشار موقت روی عصب ایجاد میشود، اما در موارد دیگر میتواند نشانهای از یک بیماری جدیتر باشد، بهخصوص مشکلات مربوط به ستون فقرات. شناخت علت بی حسی پا و اقدام به موقع برای درمان، کلید جلوگیری از پیشرفت بیماری و حفظ کیفیت زندگی است.
نقش دیسک کمر در بیحسی پا
یکی از رایجترین دلایل بی حسی پا، مشکلات مربوط به دیسک کمر است. دیسکها مانند بالشتکهایی بین مهرههای ستون فقرات قرار دارند و به جذب فشار و حرکت نرم ستون فقرات کمک میکنند. اما زمانی که دیسک دچار بیرونزدگی یا پارگی شود، میتواند به ریشههای عصبی فشار وارد کند. این فشار منجر به علائمی مانند درد، ضعف عضلانی و بی حسی پا میشود.

- فتق دیسک: زمانی که بخش داخلی دیسک به بیرون نشت کند و روی عصب سیاتیک یا دیگر اعصاب فشار بیاورد.
دژنراسیون دیسک: فرسودگی دیسک با افزایش سن که باعث تحریک یا فشردگی اعصاب میشود.
- تنگی کانال نخاعی: باریک شدن فضای اطراف نخاع که اعصاب را تحت فشار قرار میدهد.
مشکلات دیسک کمر معمولاً بیحسی را در یک پا ایجاد میکنند، اما در برخی موارد هر دو پا نیز تحت تأثیر قرار میگیرند.
سایر علل بیحسی
هرچند دیسک کمر نقش مهمی دارد، اما بیحسی پا همیشه به مشکلات ستون فقرات محدود نمیشود. برخی دیگر از علل عبارتند از:
آسیب یا فشار مستقیم به عصب پا
بیماریهای متابولیک مانند دیابت که باعث نوروپاتی محیطی میشود.
کمبود ویتامین B12 که برای سلامت اعصاب ضروری است.
مشکلات عروقی که جریان خون به پاها را کاهش میدهند.
مولتیپل اسکلروزیس (MS) که سیستم عصبی مرکزی را تحت تاثیر قرار میدهد.
تشخیص درست علت بیحسی پا نیاز به بررسی دقیق و آزمایشهای تخصصی دارد.
روشهای تشخیص
پزشک برای یافتن علت بی حسی پا ابتدا به شرح حال بیمار و معاینه فیزیکی میپردازد. سپس ممکن است از روشهای زیر استفاده شود:

- تصویربرداری MRI یا CT اسکن برای بررسی وضعیت دیسکها و ستون فقرات.
الکترومیوگرافی (EMG) برای ارزیابی عملکرد اعصاب و عضلات.
آزمایش خون جهت بررسی کمبود ویتامینها یا وجود بیماریهای متابولیک.
سونوگرافی عروق برای ارزیابی جریان خون به پاها.
این بررسیها کمک میکنند علت دقیق بی حسی پا شناسایی و بهترین روش درمان انتخاب شود.
درمانهای موثر
انتخاب روش درمان بی حسی پا به علت زمینهای آن بستگی دارد. برخی از رایجترین درمانها عبارتند از:
فیزیوتراپی برای تقویت عضلات، کاهش فشار روی اعصاب و بهبود حرکت.
دارودرمانی شامل مسکنها، داروهای ضدالتهابی یا داروهای مخصوص نوروپاتی.
تزریق استروئید در اطراف اعصاب ملتهب برای کاهش التهاب و درد.
جراحی در مواردی که فشار شدید روی عصب وجود دارد و درمانهای غیرجراحی مؤثر نبودهاند.
اصلاح سبک زندگی مانند کنترل قند خون در بیماران دیابتی یا مصرف مکملهای ویتامین B12 در افراد با کمبود این ویتامین.
زمان مراجعه به پزشک
بی حسی پا اگر موقت و گذرا باشد معمولاً جای نگرانی ندارد، اما در شرایط زیر باید فوراً به پزشک مراجعه کنید:
بی حسی ناگهانی و شدید در یک یا هر دو پا.
بی حسی همراه با ضعف عضلانی یا ناتوانی در حرکت.
بی حسی همراه با مشکلات ادراری یا بیاختیاری.
بی حسی که پس از چند روز بهبود نیابد یا بدتر شود.
تشخیص زودهنگام میتواند مانع از آسیب دائمی عصب و کاهش کیفیت زندگی شود.
جمعبندی
بی حسی پا یک علامت مهم است که نباید نادیده گرفته شود. مشکلات ستون فقرات، بهویژه دیسک کمر، نقش عمدهای در بروز این مشکل دارند، اما علل دیگری نیز ممکن است دخیل باشند. با مراجعه به پزشک و تشخیص دقیق، میتوان بهترین راه درمان را انتخاب کرد و از پیشرفت بیماری جلوگیری نمود.